ksp_201 Τα ευρήματα για τις ευεργετικές δράσεις της υιοθέτησης μιας δίαιτας Κρητικού τύπου μπορούν να επεκταθούν πέρα από τους ενήλικες και στα παιδιά και τους εφήβους. Η υιοθέτηση ενός τρόπου διατροφής που βασίζεται στο πρότυπο της Κρητικής είναι ιδανική για τα παιδιά και τους εφήβους, ανεξάρτητα από το βάρος τους.

Κρητική Διατροφή: Πρότυπο διατροφής για παιδιά


H Κρητική-Μεσογειακή διατροφή ως πρότυπο διατροφής για τα παιδιά και τους εφήβους

ksp_412 Τα ευρήματα για τις ευεργετικές δράσεις της υιοθέτησης μιας διατροφής Κρητικού ή Μεσογειακού τύπου μπορούν να επεκταθούν πέρα από τους ενήλικες και στα παιδιά και τους εφήβους. Σε γενικές γραμμές έχει φανεί ότι τα παιδιά και οι έφηβοι των οποίων οι διατροφικές συνήθειες είναι πιο κοντά σε αυτό το διατροφικό πρότυπο παρουσιάζουν μεγαλύτερες προσλήψεις σε διάφορα ευεργετικά θρεπτικά συστατικά, ενώ η ποιότητα της διατροφής υποβαθμίζεται σημαντικά όσο πιο μακριά βρίσκονται από το πρότυπο αυτό (Serra-Majem et al. 2003). Παρόλα αυτά, τα δεδομένα από τον Ελληνικό πληθυσμό δείχνουν χαμηλά ποσοστά της υιοθέτησης της Μεσογειακής διατροφής τόσο από τα παιδιά, όσο και από τους εφήβους (Kontogianni et al. 2008).

Αρκετές πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι η υιοθέτηση της Μεσογειακής διατροφής κατά την πρώιμη παιδική ηλικία μειώνει την πιθανότητα εμφάνισης άσθματος και αλλεργίας (Chatzi & Kogevinas 2009), αλλά και σε παιδιά τα οποία ήδη έχουν εκδηλώσει άσθμα σχετίζεται με καλύτερο έλεγχο της νόσου (Barros et al. 2008). Επιπλέον, ιδιαίτερα ενδιαφέρον είναι το εύρημα ότι η συχνότητα των συμπτωμάτων άσθματος και αλλεργίας είναι μικρότερη σε παιδιά των οποίων οι μητέρες ήταν κοντά στο πρότυπο της Μεσογειακής διατροφής κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης (Chatzi et al. 2008).

Όσον αφορά στην παιδική και εφηβική παχυσαρκία, τα δεδομένα δεν επαρκούν για να εξάγουμε σαφή συμπεράσματα. Παρόλα αυτά έχει φανεί ότι οι διατροφικές συνήθειες των έφηβων που μπορούν να χαρακτηριστούν ως υπέρβαροι αποκλίνουν κατά πολύ από τον παραδοσιακό Μεσογειακό τρόπο διατροφής (Hassapidou et al. 2006), ενώ σε άλλη μελέτη τα παχύσαρκα παιδιά φάνηκαν να υιοθετούν σε μικρότερο βαθμό της Μεσογειακή διατροφή σε σχέση με τα παιδιά φυσιολογικού βάρους (Lazarou et al. 2009). Παρόλα αυτά, πέρα από τη διατροφή, άλλοι παράγοντες όπως η σωματική δραστηριότητα, το βάρος των γονέων, αλλά και οι αντιλήψεις και οι συμπεριφορές σε σχέση με το φαγητό, φάνηκαν να επηρεάζουν σε σημαντικότερο βαθμό το βάρος των παιδιών υποδεικνύοντας την πολυπλοκότητα του προβλήματος της παιδικής και εφηβικής παχυσαρκίας, η οποία έχει λάβει πλέον τις διαστάσεις επιδημίας.

Το πρόβλημα της παιδικής παχυσαρκίας

Κατά τις τελευταίες 3 δεκαετίες, τα ποσοστά της παιδικής και εφηβικής παχυσαρκίας έχουν αυξηθεί κατά πολύ. Περίπου 110 εκατομμύρια παιδιά ηλικίας έως 18 ετών σε όλο τον κόσμο μπορούν να χαρακτηριστούν ως υπέρβαρα ή παχύσαρκα (Haslam & James 2005) και το πρόβλημα μαστίζει ακόμη και τις λιγότερο αναπτυγμένες κοινωνίες ως συνέπεια ενός περιβάλλοντος το οποίο προωθεί την κατανάλωση εύκολα διαθέσιμων τροφίμων χαμηλού κόστους και υψηλής θερμιδικής αξίας, ταυτόχρονα με τον καθιστικό τρόπο ζωής (Wang & Lobstein 2006). Τα ποσοστά της παχυσαρκίας σε αυτές τις ηλικίες έχουν αυξηθεί σχεδόν σε όλες τις χώρες και πλέον στην Ευρώπη σχεδόν 1 στα 4 παιδιά είναι υπέρβαρο ή παχύσαρκο. Τα στατιστικά δεδομένα από την Ελλάδα, και ειδικά από την Κρήτη, είναι απογοητευτικά. Η Κρήτη κατέχει την 5η θέση στην Ευρώπη στα ποσοστά των υπέρβαρων και παχύσαρκων παιδιών ηλικίας 7-11 ετών και την 1η θέση στις ηλικίες 13-17 ετών με διάφορα δέκα ποσοστιαίων μονάδων από την Αγγλία, η οποία βρίσκεται στη 2η θέση. Στην Κρήτη, 1 στα 3 παιδιά είναι υπέρβαρο ή παχύσαρκο (www.easoobesity.org).

Παιδική παχυσαρκία και επιπλοκές

ksp_415 Όσο αυξάνονται τα ποσοστά της παχυσαρκίας, γίνονται όλο και περιςότερο εμφανείς οι επιπλοκές της στην υγεία (Sinha et al. 2002;Daniels 2006). Τα υπέρβαρα και παχύσαρκα παιδιά διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσουν διάφορα προβλήματα υγείας τόσο κατά την παιδική ηλικία, όσο και κατά την ενήλικη ζωή, ενώ είναι πιθανό τα παχύσαρκα παιδιά να εξελιχθούν και σε παχύσαρκους ενήλικες. Σε μια μελέτη φάνηκε τα παιδιά που ήταν υπέρβαρα κατά την ηλικία των 10-15 ετών είχαν 80% πιθανότητα να είναι παχύσαρκοι ενήλικες στην ηλικία των 25 ετών (Freedman et al. 1999). Σε άλλη μελέτη φάνηκε ότι παιδιά που είναι υπέρβαρα πριν από τα 8 έτη, εμφανίζουν σοβαρότερης μορφής παχυσαρκία ως ενήλικες (Whitaker et al. 1997).

Πολλά παχύσαρκα παιδιά εκδηλώνουν ήδη από την ηλικία αυτή τις επιπλοκές της αυξημένης συςώρευσης λίπους στο σώμα, οι οποίες περιλαμβάνουν διαταραχές στη δράση της ινσουλίνης (που συχνά εκδηλώνεται με αυξημένα επίπεδα σακχάρου ή ινσουλίνης στο αίμα), τα αυξημένα επίπεδα αρτηριακής πίεσης, τα αυξημένα επίπεδα χοληστερόλης και τριγλυκεριδίων, τη λιπώδη διήθηση που ήπατος και την αύξηση των επιπέδων δεικτών συστηματικής φλεγμονής (Cali & Caprio 2008). Όλες αυτές οι καταστάσεις, οι οποίες αυξάνουν τον κίνδυνο για διαβήτη και καρδιαγγειακά νοσήματα, δεν παρουσιάζουν συμπτώματα και συχνά παραμένουν αδιάγνωστες. Οι διαταραχές αυτές μπορούν να εμφανιστούν και στα λιγότερο παχύσαρκα παιδιά, καθώς φαίνεται να σχετίζονται όχι μόνο με το συνολικό ποσοστό του λίπους, αλλά και με τη θέση στην οποία συςωρεύεται το λίπος στο σώμα (Cali & Caprio 2008). Πέρα από τα προβλήματα που αναφέρθηκαν ήδη, τα παχύσαρκα παιδιά μπορεί να εμφανίσουν άσθμα και άπνοια ύπνου, ενώ σε βάθος χρόνου τίθενται σε μεγαλύτερο κίνδυνο να εκδηλώσουν εγκεφαλικό επεισόδιο, καρκίνο του μαστού, των νεφρών και του παχέος εντέρου, μυοσκελετικά προβλήματα καθώς και προβλήματα της χοληδόχου κύστεος (Daniels et al. 2009).

 

Πέρα από τις συνέπειες στην σωματική υγεία, η παχυσαρκία φαίνεται να επηρεάζει και άλλες παραμέτρους που σχετίζονται με την ψυχολογία και την ποιότητα ζωής του παιδιού. Τα παχύσαρκα παιδιά κάποιες φορές παρουσιάζουν μειωμένη απόδοση στο σχολείο, σε κάποιες μελέτες έχει φανεί ότι είναι επιρρεπή σε εθιστικές συμπεριφορές όπως το κάπνισμα και η κατανάλωση αλκοόλ, ενώ φαίνεται να παρουσιάζουν μειωμένη αυτοεκτίμηση, μειωμένη ικανοποίηση από την εικόνα του σώματός τους και σε κάποιες περιπτώσεις δυσλειτουργικές σχέσεις με τους συνομηλίκους τους (Daniels 2009).

Από τα παραπάνω γίνεται σαφές ότι δεν πρόκειται για ένα πρόβλημα αισθητικής φύσεως, όπως συχνά αντιμετωπίζεται, αλλά για μια πολύπλοκη κατάσταση η οποία αφενός θέτει σε σοβαρό κίνδυνο την υγεία του παιδιού και αφετέρου, σε κάποιες περιπτώσεις, υποβαθμίζει την ποιότητα της ζωής του.

Η αιτιολογία της παιδικής παχυσαρκίας και ο ρόλος της οικογένειας

ksp_413 Η παχυσαρκία των παιδιών και των εφήβων παρουσιάζει σε ένα βαθμό κληρονομική βάση. Παρόλα αυτά, η έξαρση που παρατηρείται τα τελευταία έτη υποδηλώνει ότι ο ρόλος περιβαλλοντικών παραγόντων είναι ιδιαίτερα σημαντικός, αφού τα γονίδιά μας δεν έχουν αλλάξει σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα. Διάφοροι παράγοντες εμπλέκονται στην αιτιολογία της παιδικής παχυσαρκίας (Daniels et al. 2009), όπως διάφοροι κοινωνικοοικονομικοί παράγοντες, η έλλειψη φυσικής δραστηριότητας και η κατανάλωση τροφίμων και ποτών (όπως αναψυκτικών και χυμών) χαμηλής ποιότητας και υψηλής θερμιδικής αξίας. Επίσης, φαίνεται ότι ο μητρικός θηλασμός βοηθά στην πρόληψη της παιδικής παχυσαρκίας.

Πέρα από τους παραπάνω παράγοντες, κεντρικής σημασίας είναι και ο ρόλος των γονέων (Gruber & Haldeman 2009). Είναι ξεκάθαρο ότι το οικογενειακό περιβάλλον ευθύνεται σε σημαντικό βαθμό για την δημιουργία της παχυσαρκίας, αλλά διαδραματίζει και σημαντικό ρόλο στην αντιμετώπισή της. Οι παχύσαρκοι γονείς τείνουν να έχουν παχύσαρκα παιδιά, κληροδοτώντας σε αυτά, πέρα από τα γονίδιά τους, και τις διατροφικές τους συνήθειες. Οι γονείς ευθύνονται για τα τρόφιμα που υπάρχουν διαθέσιμα στο σπίτι, καθώς και για το πρόγραμμα των γευμάτων, ενώ ταυτόχρονα αποτελούν πρότυπα για τα παιδιά, τόσο όσον αφορά στη διατροφή, όσο και στη σωματική δραστηριότητα. Επίσης, είναι αξιοσημείωτο το γεγονός ότι περίπου 50% των γονέων δεν αναγνωρίζει την παρουσία του αυξημένου σωματικού βάρους στο παιδί και άρα δεν αναζητά καθόλου ή αργεί να αναζητήσει την κατάλληλη θεραπεία (Parry et al. 2008).

Αντιμετώπιση της παιδικής και εφηβικής παχυσαρκίας

ksp_414 Η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας θα πρέπει να περιλαμβάνει σε πρώτη φάση την αξιολόγηση του βάρους του παιδιού και του κινδύνου που διατρέχει για τις επιπλοκές της παχυσαρκίας, τόσο στη υγεία, όσο και στην ψυχολογία του. Θα πρέπει να αξιολογηθεί το βάρος των γονέων, καθώς και οι τρέχουσες συνήθειες διατροφής και σωματικής δραστηριότητας  του παιδιού και της οικογένειας (Daniels et al. 2009).

Σε γενικές γραμμές απαιτείται η συνεργασία με ειδικό διαιτολόγο τόσο για την αξιολόγηση, όσο και για τη θεραπεία, αλλά για την αποτελεσματική αντιμετώπιση απαιτείται και η ενεργή συμμετοχή των γονέων (Daniels et al. 2009;Gruber & Haldeman 2009). Οι γονείς είναι αυτοί οι οποίοι θα πρέπει να δημιουργήσουν τις κατάλληλες συνθήκες για την καλή διατροφή των παιδιών μέσα στο σπίτι και αυτοί που θα πρέπει να υποστηρίξουν την αύξηση της σωματικής τους δραστηριότητας, ενώ ταυτόχρονα θα πρέπει να επανεξετάσουν την ενδεχομένως λανθασμένη προσέγγισή τους στη μετάδοση των μηνυμάτων στο παιδί για τις αλλαγές που πρέπει να πραγματοποιηθούν.

Η αλλαγή της διατροφικής συμπεριφοράς είναι μια πολύπλευρη και σταδιακή διαδικασία η οποία απαιτεί χρόνο, υπομονή και μεγάλη προσπάθεια τόσο από τα παιδιά όσο και από τους γονείς τους.

Βιβλιογραφία:

  • Cali AM, Caprio S. Obesity in children and adolescents. J Clin Endocrinol Metab. 2008;93(11 Suppl 1):S31-6. Review.
  • Chatzi L, Torrent M, Romieu I, et al. Mediterranean diet in pregnancy is protective for wheeze and atopy in childhood. Thorax. 2008;63(6):507-13.
  • Chatzi L, Kogevinas M. Prenatal and childhood Mediterranean diet and the development of asthma and allergies in children. Public Health Nutr. 2009;12(9A):1629-34.
  • Daniels S. The consequences of childhood overweight and obesity. Future Child. 2006;16:47–67.
  • Daniels SR, Jacobson MS, McCrindle BW, et al. American Heart Association Childhood Obesity Research Summit: executive summary. Circulation. 2009;119(15):2114-23.
  • Freedman DS, Dietz WH, Srinivasan SR, et al. The relation of overweight to cardiovascular risk factors among children and adolescents: the Bogalusa Heart Study. Pediatrics. 1999;103:1175–1182.
  • Gruber KJ, Haldeman LA. Using the family to combat childhood and adult obesity. Prev Chronic Dis. 2009;6(3):A106.
  • Haslam DW, James WPT. Obesity. Lancet 2005;366:1197–1209.
  • Hassapidou M, Fotiadou E, Maglara E, et al. Energy intake, diet composition, energy expenditure, and body fatness of adolescents in northern Greece. Obesity (Silver Spring). 2006;14(5):855-62.
  • Kontogianni MD, Vidra N, Farmaki AE, et al. Adherence rates to the Mediterranean diet are low in a representative sample of Greek children and adolescents. J Nutr. 2008;138(10):1951-6.
  • Lazarou C, Panagiotakos DB, Matalas AL. Physical activity mediates the protective effect of  the Mediterranean diet on children’s obesity status: The CYKIDS study. Nutrition. 2009. [Epub ahead of print]
  • Parry LL, Netuveli G, Parry J, et al. A systematic review of parental perception of overweight status in children. J Ambul Care Manage. 2008;31(3):253-68.
  • Sinha R, Fisch G, Teague B, et al. Prevalence of impaired glucose tolerance among children and adolescents with marked obesity. N Engl J Med. 2002;346:802–810.
  • Wang Y, Lobstein T.  Worldwide trends in childhood overweight and
  • obesity. Int J Pediatr Obes. 2006;1:11–25
  • Wang Y, Lobstein T. Worldwide trends in childhood overweight and obesity. Int J Pediatr Obes. 2006;1(1):11-25. Review.
  • Whitaker RC, Wright JA, Pepe MS, et al. Predicting obesity in young adulthood from childhood and parental obesity. N Engl J Med. 1997;337:869–873.

Διατροφικές συμβουλές για παιδιά


Συμβουλές για τη διατροφή των παιδιών και των εφήβων

Η υιοθέτηση ενός τρόπου διατροφής που βασίζεται στο πρότυπο της Κρητικής είναι ιδανική για τα παιδιά και τους εφήβους, ανεξάρτητα από το βάρος τους. Όμως, θα πρέπει σε κάθε περίπτωση να προσαρμόζεται με τέτοιο τρόπο ώστε να καλύπτονται οι ιδιαίτερες διατροφικές ανάγκες των ηλικιών αυτών. Δεν πρέπει να ξεχνά κανείς ότι η εγκατάσταση σωστών συνηθειών διατροφής σε αυτή την ηλικία είναι σημαντική για να τεθούν οι βάσεις της σωστής διατροφής για όλη τη διάρκεια της ζωής.

Οι παρακάτω συμβουλές είναι σημαντικές για όλα τα παιδιά και κυρίως για αυτά με αυξημένο σωματικό βάρος. Παρόλα αυτά σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστούν τις συμβουλές ενός ειδικού διαιτολόγου ο οποίος θα καθορίσει το πρόγραμμα διατροφής και την πορεία της θεραπείας με βάση τις συγκεκριμένες ανάγκες του κάθε παιδιού.

Κατανάλωση πρωινού γεύματος

ksp_417 Η κατανάλωση πρωινού γεύματος είναι σημαντική τόσο για τη ρύθμιση του βάρους, όσο και για την καλύτερη απόδοση των παιδιών στο σχολείο. Ένα ισορροπημένο πρωινό περιλαμβάνει την κατανάλωση γάλακτος, γιαουρτιού ή τυριού χαμηλών λιπαρών, την κατανάλωση ψωμιού ή δημητριακών ολικής αλέσεως και την κατανάλωση φρέσκων φρούτων ή φρέσκου χυμού.

Προγραμματισμένα γεύματα και σνακ

ksp_424 Η τακτική κατανάλωση γευμάτων σε συγκεκριμένες ώρες βοηθά τον οργανισμό να ρυθμίσει πιο αποτελεσματικά την πρόσληψη τροφής με βάση τις απαιτήσεις του σε ενέργεια, και μειώνει τις πιθανότητες υπερκατανάλωσης φαγητού. Θα πρέπει πέρα από το πρωινό να καταναλώνονται 2 γεύματα μέσα στην ημέρα, ένα μεσημεριανό κι ένα πιο ελαφρύ βραδινό γεύμα, καθώς και δύο καλής ποιότητας σνακ, ένα στο σχολείο κι ένα κατά τη διάρκεια του απογεύματος, τα οποία καλό είναι να προετοιμάζονται από τους γονείς στο σπίτι.

Τα γεύματα ως ευχάριστη εμπειρία

ksp_423 Τα γεύματα θα πρέπει να αποτελούν μια ευχάριστη εμπειρία τόσο για τους γονείς, όσο και για τα παιδιά, και μια ευκαιρία για να έρθουν σε επαφή τα μέλη της οικογένειας. Αντίθετα, η κατανάλωση γευμάτων μπροστά στην τηλεόραση είναι πιθανό να οδηγήσει σε υπερκατανάλωση φαγητού.

Ποικιλία τροφίμων

ksp_420 Η ποικιλία στα τρόφιμα που καταναλώνονται είναι αυτή που θα εξασφαλίσει την επάρκεια σε θρεπτικά συστατικά αφού κανένα τρόφιμο δεν περιέχει από μόνο του όλα τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζεται ο οργανισμός. Η συμμετοχή των παιδιών τόσο στην αγορά των τροφίμων, όσο και στην παρασκευή των γευμάτων, σε κάποιες περιπτώσεις βοηθά στο να διευρύνουν τις γευστικές τους προτιμήσεις.

Φρούτα και λαχανικά

ksp_416 Τα φρούτα και τα λαχανικά θα πρέπει να αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της διατροφής του παιδιού αφού θα πρέπει να καταναλώνονται τουλάχιστον 5 μερίδες από τα τρόφιμα αυτά κατά τη διάρκεια της ημέρα. 1 μερίδα φρούτων αποτελεί 1 μικρό φρούτο ή ½ ποτήρι φρέσκος χυμός, ενώ 1 μερίδα λαχανικών αποτελεί η 1 κούπα ωμών λαχανικών και η ½ κούπα βρασμένων λαχανικών. Για να επιτευχθεί ο στόχος των 5 μερίδων θα πρέπει σε κάθε βασικό γεύμα να συμπεριλαμβάνεται ωμή σαλάτα ή μαγειρεμένα λαχανικά, ενώ τα φρούτα θα πρέπει να αποτελούν επιλογές στο πρωινό γεύμα ή στα ενδιάμεσα σνακ.Είναι προτιμότερο να επιλέγονται εποχιακά φρούτα και λαχανικά, τοπικής παραγωγής, και να καταναλώνεται ποικιλία των τροφίμων αυτών. Τα άγρια χόρτα επίσης αποτελούν πολύ καλή επιλογή.

Οι υδατάνθρακες ως βάση της διατροφής

ksp_419 Τα τρόφιμα που περιέχουν υδατάνθρακες θα πρέπει να αποτελούν τη βάση της διατροφής των παιδιών, αλλά και των ενηλίκων. Περίπου οι μισές από τις θερμίδες που καταναλώνονται ημερησίως θα πρέπει να προέρχονται από υδατάνθρακες. Τα όσπρια, το ψωμί, τα δημητριακά και τα ζυμαρικά ολικής αλέσεως, το αναποφλοίωτο ρύζι και οι βραστές ή ψητές πατάτες αποτελούν καλές επιλογές από την κατηγορία αυτή.

Το κορεσμένο λίπος

Η ποιότητα του λίπους στη δίαιτα είναι εξαιρετικά σημαντική. Προτιμήστε το ελαιόλαδο στην παρασκευή των φαγητών, αλλά ακόμη και των γλυκών, και αποφύγετε τα ζωικά λιπαρά όσο είναι δυνατό. Καλές επιλογές αποτελούν τα χαμηλά σε λιπαρά γαλακτοκομικά, τα άπαχα κρέατα, τα πουλερικά και τα ψάρια, καθώς και τα γλυκά που παρασκευάζονται στο σπίτι με βάση το ελαιόλαδο.  Τα τρόφιμα αυτά έχουν χαμηλή περιεκτικότητα σε κορεσμένο λίπος το οποίο ασκεί διάφορες δυσμενείς δράσεις στον οργανισμό.

Διαθεσιμότητα υγιεινών τροφίμων στο σπίτι

Η διαθεσιμότητα  στο σπίτι υγιεινών σνακ και ο αποκλεισμός των τροφίμων χαμηλής ποιότητας βοηθά στην καλύτερη διατροφή των παιδιών. Τα φρούτα, τα γιαούρτια χαμηλών λιπαρών που συνδυάζονται με φρούτα, μέλι και ξηρούς καρπούς, τα ροφήματα που μπορούν να παρασκευαστούν στο σπίτι με γάλα και φρούτα, τα τοστ με ψωμί ολικής αλέσεως και τυρί χαμηλών λιπαρών αποτελούν κάποιες μόνο από τις πολλές επιλογές για υγιεινά σνακ στο σπίτι.

Δεν υπάρχουν «καλά» και «κακά» τρόφιμα

Στα πλαίσια της ισορροπημένης διατροφής και της υγιούς διατροφικής συμπεριφοράς δεν θα πρέπει να δημιουργούνται εμμονές σε σχέση με τις επιλογές των τροφίμων. Τα παιδιά μπορούν να καταναλώνουν ακόμη και «κακά» τρόφιμα, σε αραιά όμως χρονικά διαστήματα, και ενώ υπάρχει συμφωνία των παιδιών με τους γονείς ως προς την συχνότητα αυτή.

Το φαγητό ως μέσο θρέψης και απόλαυσης

Σε καμία περίπτωση τα τρόφιμα δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούνται ως επιβράβευση, απειλή ή δωροδοκία. Τα παιδιά θα πρέπει να μάθουν να αντιμετωπίζουν το φαγητό μόνο ως μέσο θρέψης και απόλαυσης, γιατί μόνο έτσι θα μάθουν να ανταποκρίνονται στο πραγματικό αίσθημα της πείνας. Για τους ίδιους λόγους δεν συνίσταται η επιμονή των γονέων για να καταναλώσει τον παιδί όλη την ποσότητα φαγητού που υπάρχει στο πιάτο του. Επίσης, τα τρόφιμα που ενδεχομένως δεν αρέσουν στο παιδί θα πρέπει να παρουσιάζονται στο τραπέζι, αλλά με δεδομένη την ελευθερία του παιδιού να τα επιλέξει η όχι. Αυτή η τακτική έχει τις περισσότερες πιθανότητες να βοηθήσει τελικά στη συμφιλίωση των παιδιών με τα τρόφιμα αυτά.

Οι γονείς ως πρότυπο για τα παιδιά

ksp_422 Όπως αναφέρθηκε και παραπάνω οι γονείς με τη δική τους συμπεριφορά τόσο στο φαγητό, όσο και στην άσκηση, επηρεάζουν τη συμπεριφορά που τελικά θα υιοθετήσουν τα παιδιά. Οι σωστές συνήθειες διατροφής και η τακτική σωματική δραστηριότητα θα πρέπει επομένως να αποτελέσουν μέρος της ζωής των γονέων, όχι μόνο για τη δική τους υγεία, αλλά και για την υγεία των παιδιών τους.

Βιβλιογραφία:

      Cali AM, Caprio S. Obesity in children and adolescents. J Clin Endocrinol Metab. 2008;93(11 Suppl 1):S31-6. Review.

Chatzi L, Torrent M, Romieu I, et al. Mediterranean diet in pregnancy is protective for wheeze and atopy in childhood. Thorax. 2008;63(6):507-13.

Chatzi L, Kogevinas M. Prenatal and childhood Mediterranean diet and the development of asthma and allergies in children. Public Health Nutr. 2009;12(9A):1629-34.

Daniels S. The consequences of childhood overweight and obesity. Future Child. 2006;16:47–67.

Daniels SR, Jacobson MS, McCrindle BW, et al. American Heart Association Childhood Obesity Research Summit: executive summary. Circulation. 2009;119(15):2114-23.

Freedman DS, Dietz WH, Srinivasan SR, et al. The relation of overweight to cardiovascular risk factors among children and adolescents: the Bogalusa Heart Study. Pediatrics. 1999;103:1175–1182.

Gruber KJ, Haldeman LA. Using the family to combat childhood and adult obesity. Prev Chronic Dis. 2009;6(3):A106.

Haslam DW, James WPT. Obesity. Lancet 2005;366:1197–1209.

Hassapidou M, Fotiadou E, Maglara E, et al. Energy intake, diet composition, energy expenditure, and body fatness of adolescents in northern Greece. Obesity (Silver Spring). 2006;14(5):855-62.

Kontogianni MD, Vidra N, Farmaki AE, et al. Adherence rates to the Mediterranean diet are low in a representative sample of Greek children and adolescents. J Nutr. 2008;138(10):1951-6.

Lazarou C, Panagiotakos DB, Matalas AL. Physical activity mediates the protective effect of the Mediterranean diet on children’s obesity status: The CYKIDS study. Nutrition. 2009. [Epub ahead of print]

Parry LL, Netuveli G, Parry J, et al. A systematic review of parental perception of overweight status in children. J Ambul Care Manage. 2008;31(3):253-68.

Sinha R, Fisch G, Teague B, et al. Prevalence of impaired glucose tolerance among children and adolescents with marked obesity. N Engl J Med. 2002;346:802–810.

Wang Y, Lobstein T. Worldwide trends in childhood overweight and

obesity. Int J Pediatr Obes. 2006;1:11–25

Wang Y, Lobstein T. Worldwide trends in childhood overweight and obesity. Int J Pediatr Obes. 2006;1(1):11-25. Review.

Whitaker RC, Wright JA, Pepe MS, et al. Predicting obesity in young adulthood from childhood and parental obesity. N Engl J Med. 1997;337:869–873.